Yıllarca uçmuş ve uykusuzlukla sıkı imtihan olmuş bir “havacı” ama daha çok “biri” olarak bu konuya da değinmeden olmazdı dedim ve oturdum araştırdım. İnanılmaz bilgiler edindim. Araştırmacı kişiliğim sayesinde ciddi ciddi oturdum bütün bir gün okudum. Yanlışlıkla yaptığım doğru şeyler üzerine de kendime kocaman bir aferin dedim.

Hani zaten hali hazırda bildiklerim bir yana gerçekten ilginizi çekeceğini düşündüğüm bu bilgileri seve seve hava atarak paylaşabilirsiniz… Çünkü ben öyle yapacağım :)… Kendime göre uzunca bir sıraladım ama emin olun okurken sıkılmayacaksınız. Ve şimdiden söylüyorum ki uyumak çok güzel şey tabii ki ayakta uyumadığın ve uyutulmadığın sürece…

Başlıyoruz…

Ve diyoruz ki;

Uyku hakkında bilinmeyenler… !

Nefes açıcı ilaçlar-spreyler, kafeinli içecekler, diyet hapları, hastalıklar, yatak odası içerisinde ki rahatsız edici mobilyalar da dâhil olmak üzere bunların uykusuzluğa neden olduğu ispatlanmış. Sigara tiryakileri genellikle tavşan uykusu uyurlar. Yani kanda nikotin miktarının kritik düzeyin altına düşmesi nedeniyle uyanırlar. O yüzden sabah aç karnına sigara içmeye bayılanlar bu sebeple ayıldığını iddia eder. Alkol de uykuyu bozar. Uykusuzluk çeken insanların çoğu sorununu alkolle çözmeyi dener. İçmeden uyuyamıyorum diyeni çok duymuşumdur. Alkol sadece hafif uyku dönemini tetikler. Uykunun kalitesini oldukça düşürür.

1-Öncelikle 2 sayısı ile başlayacağım… Çünkü insanları en çok saat 02.00 ve 14.00’lerde uyku tutarmış. Yorgunluğun zirvesi deniliyor. Ondan merak ettim baktım 2 sayısının manidar bir anlamı var mı diye. Neyse bunlarda dursun bir yerde belki bir gün bir yarışmaya falan katılırsanız beni hatırlarsınız…
Yahudilikte 2 sayısı; Tamamlayıcı anlamı belirtir.
Hristiyanlık geleneğinde 2 sayısı; Kişiye işaret eder. Nitekim insan yaşayan düşünen varlıktır.
Uzak doğuda 2 sayısı; Karşılıklı olmayı ifade etmiştir.
Yani bu ifadelerden ne çıkarıyoruz diye sormayacağım çünkü ben bağlayamadım :).

2-Hayatımızın ortalama olarak üçte ikisi uykuda geçiyor. Yani biz mecburen en çok zamanı uykuda kaybediyoruz. Bu bir kayıp mı tabii ki hayır ama bardağın ne tarafından baktığına bağlı. Bebekken 16 saat, 3-18 yaş arası 10 saat, 19-55 yaş arası 8 saat, 65 yaş sonrası da eğer hala hayattaysanız 6 saat uykuya ihtiyacınız var. Bir de insanoğlu ömrünün 115 gününü sadece çekici bulduklarına bakmakla geçiriyormuş. Yok artık dedim.! Türkiye’nin 2050 ortalama yaşam beklentisi 79 yıl. Yani hayatımızın 24 yılı uyuyarak geçecek! 24 yıl çöpe mi yoksa hayra mı yorulsun…

3-Uyurken gelen düşme hissinin bir ismi bile var : Hypnic Jerk.!
Araştırırken karşıma İzmirli bir rock grubu çıktı o da çok şirin.
Özellikle akşam saatlerinde yorucu aktiviteler yapmak, kafein almak, stres ve anksiyetenin neden olduğu durum. Ayrıca insanların % 70’inin yaşadığı şeymiş. Ben çok yaşarım mesela… Zevkli gözükebilir ama kötü bir şey düşme hissi. Sevmiyorum yükseklik korkum var benim.
Düşme hissinden çok bacak ve kollarda ani titreme ya da elektrik almış gibi zıplama durumu da var. Zaten “jerk” ani hareket demek. Beyin hızlıca uyku moduna girince kaslara ani bir sinyal veriyor ve kabin ok alınca yola devam ediyor diye açıklayabiliriz.

4-Karabasan olarak bildiğimiz şeyin bir adı: Sleep Paralysis.! Boogeyman değil. Yok, Burning Man daha neler canım 🙂 bu arada 2018 Burning Man biletleri satışa sunuldu 26 Ağustos Pazar günü başlayacak ve 3 Eylül Pazartesi bitecek yer Nevada 🙂 Bak bildiğin muhabbet ediyoruz nereden nereye geldim… Düşünün bir de karşınızdayım işte hiç susmuyorum. Neyse ben konuma döneyim ve ne diyor vikipediciğim aktarayım size hemen.

Sleep Paralysis: Uyku felci (Halk arasında “karabasan” olarak da bilinir), uyandıktan hemen sonra (hipnopompik felç olarak da bilinir) veya seyrek olarak, uykuya dalmadan hemen önce, bedenin geçici olarak hareket edememesi (felç olması) ile karakterize edilen bir durumdur. Sonuçta bir karabasan durumu var yani…

5-Evli çiftlerin %32’si daha fazla uyuyabilmek için ayrı yataklarda uyuyor. Sebep karşı cinsimin horlamasıdır kesin ah kıyamam ben onlara. Yani insan kendiyle azıcık barışık olsun ben horluyorum mesela.
Amerikan Ulusal Uyku Vakfı evli veya ilişki içerisinde olan çiftlerin her gece partnerinin uyku problemi sebebiyle ortalama 49 dakika az uyuduğunu açıkladı.

6-Kadınlar hayatları boyunca sadece 3 yıl bulaşık yıkıyormuş. Tabii bulaşık makinesi icat edildikten sonra ki veri bu :). Temizlik ve diğer psikopat hijyen girişimleri de 6 sene sürüyormuş toplamda yani.

7- Teknoloji bağımlılığını araştıran uzmanlar deneklerin %71’inin telefonlarıyla uyuduğunu belirtiyor. Örnek ben mesela. Niye çünkü gece uyumadan önce ismi lazım değil bir alışveriş sitesinden alışveriş yaparken uykum geliyor ve alışverişi sonlandıramamışsam şanslıyım 🙂 uyuya kalıyorum.

8- Bekâr anneler en çok uyku yoksunluğu çeken kişiler. %44’ü 7 saatten az uyuyor. Sırf bu yüzden karşı cinse geliyor bir yazı….

9- İnsanların ortalama %40’ı uyku problemi yaşıyor veya 7 saatten az uyuyor. Amerika’da 2005 yılında 6 milyon uyku hapı reçetesi yazılmış. Rekor rakam sayılır artık bu.

10- Hayvan sahiplerinin %42’si hayvanlarının kendileriyle uyumasına izin veriyor. Evcil hayvanların stres seviyesini düşürdüğünün bilinmesine rağmen bu kötü bir alışkanlık. Çünkü onların istikrarsız uyku halleri sizin uykunuza zarar verebilir diyor. Ve ben buna örnek olarak Haribo’yu gösteriyorum. Bilmeyenler için Haribo benim sol yanım diye tabir ettiğim evcilim. Dikkat edin hayvan demiyorum çünkü bu sıfata layık göremiyorum kendisini. 🙂

11- Yıllarca dilimize dolanmış olan Jet-Lag. İzin bitiminde iş günleri için uyku düzeninizi ayarlayamamanın adı sosyal Jet-Lag. Yani Amerika’dan dönüşte olan şey değil sadece. Ben genel olarak doğduğumdan beri Jet-Lag’im mesela.

12-‘Zamanında kendiliğinden uyanmak’ aslında korkuyla tetiklenen bir hormondan kaynaklanıyormuş ve bunun kalp açısından çok tehlikeli olduğunu söylüyorlar. İyi bir gece uykusu stres seviyesini düşürür ve kalp krizi riskini azaltır. Ben genel de uyandırıldığım için sanırım tetiğe de alıştım.

13- Toplumun yüzde 12’si eski televizyon kafasında, siyah beyaz rüya görüyor aynı şekilde 55 yaş üstü insanlar da siyah-beyaz rüya görüyorlarmış. Acaba toplumun %12sini 55 yaş üstü insanlar mı oluşturuyor acaba? Yani durum böyleyse dünyada üreme durdu o zaman diyorum :). Asıl rüya görmemek bir kişilik bozukluğuna işaret ediyormuş. Araştırmacılara göre, gerçekten hatırlayıp hatırlamamamız önemli değil. Rüyamızda sadece bir şekilde tanıdığımız veya gördüğümüz insanları görürüz. Yani sizin o hayatımın aşkını gördüm dediğiniz adam muhtemelen metro’da bir yerlerde gözünüzün çarptığı biri. Toplu ulaşıma devam! Ayrıca benim durumumu da keşke açıklasalarmış benim gördüğüm rüyalar çıkıyor ona ne diyeceksiniz acaba…

14-Uyuyarak ömür geçiren canlılar yok mu sanıyorsunuz? Var tabiiki. Erkekler dermişim :). Şaka tabii ki de Salyangozların uykusu üç yıla kadar sürebilmektedir. Su samurları akıntıyla farklı yerlere sürüklenmemek için uyurken el ele tutuşurlar. Kediler yaşamlarının %70’ini uyuyarak geçirmektedir. Koalalar günde 22 saat, Kahverengi Yarasalar günde 20 saat, Pangolinler günde 18 saat uyuyor. Aksi olup uykuya düşman olan canlılar ise şöyle; zürafalar günde 3 saat, karacalar günde 3.09 saat, Asya filleri ise günde 3.1 saat uyuyorlar. Tek gözü açık uyuyan Yunuslar uyku halindeyken beyinlerinin bir yarısı çalışır haldedir. Bu hayvanlar havadaki oksijeni solumak durumunda olduklarından suyun içinde uyuduklarında boğulma riski yaşayacakları açık. Bundan dolayı yunuslar ve balinalar, uyku dönemleri boyunca beyin yarım kürelerinin bir tanesini uyutup diğerini uyanık tutar. Böylece dönüşümlü olarak uyuyan yarım küre dinlenirken diğer uyanık yarım küre, hayvanın hayatta kalmasını sağlar. Bunca araştırmaya rağmen hayvanların rüya gördüğüne dair henüz bilimsel bir kanıt yoktur.

15- Görme engelli insanlar da rüya görebilirler. Ama tek farkla. Görüntü yok, ses var. Görüntü yok, koku var. Dokunuş var. Bir tat bir doku anlayacağınız diyorlar.

16- Çalışma arasındaki kısa öğlen uykuları hafızanızı ve yaratıcılığınızı en verimli hale getiriyor. Vallahi ben hiç o yaratıcılığa varamadım.

17- Sanılanın aksine ebeveynleriyle uyuyan çocuklar daha bağımsız oluyor. Çünkü sosyalliğe ve yalnız yaşamamaya daha alışkın oluyorlar.

18- Trafik kazaları yaz saati uygulamasına geçildiği sabahlar %17 artar. Bir de Ramazan Ayında… 6-7 Saat uyuyan bir kişinin kazaya karışma riski 8 saat uyuyan bir kişinin 2 katı oluyormuş.

19- Sabah normalden 1 saat az uyumak uyku düzeninde büyük sorunlara yol açabilir. Ve bu durumun sıklaşması obezite riskinizi arttırıyor. Yani kadınlar erkekler çok horladığı için daha az uyuyor ve kilo alıyorlar. 🙂

20- Erkekler rüya gördükleri zamanın yüzde 70’i boyunca başka erkekler hakkında rüya görüyor. Kadınlar içinse bu oran iki cinsiyet için de aynı. Kadın işte her yerde eşitliğe inanır. Neyse uzayacak biliyorsunuz :).

21-50 gençten 1’i hala yatağını ıslatıyor. Düşünemiyorum :).

22- Açlıktan ölmek 2 haftayı alırken, 10 gün uykusuz kalmak işinizi bitirebiliyor. Kısaca uykusuzluk açlığı döver. Uyku azlığı psikolojik sağlığınızı ölümcül oranda etkiliyor. Aman dikkat! Bugüne kadar bir insanın uykusuz geçirdiği en uzun süre 18 gün, 21 saat, 40 dakikadır. Rekorun sahibi bu süreçte halüsinasyon, paranoya, bulanık görme, konuşmada tutukluk ve hafıza ve konsantrasyon kaybı gibi etkiler belirtmiştir.
#dont

23- Bir insanın uyanık olup olmadığı ancak tıbbi inceleme ile anlaşılabilir. Kimi zaman gözlerimiz açıkken farkında bile olmadan kısa şekerlemeler yaparız. Buna en büyük örnek olarak gene kendimi verebilirim. Geçenlerde doktorum bana sordu “Merve ne kadardır uyumuyorsun?” Benim cevabım:11 sene 🙂 Gözlerim açık uyuyorum dediğimde beni şehirlerarası otobüs şoförü zannetti diye düşünmedim değil.

24- Horlayan insanların %10’luk bir kısmı uyku apnesinden muzdariptir. Bu rahatsızlığa sahip olan insanların solunumu bir gecede 300 kez durabilir ve kalp krizi ve felç riskleri diğer insanlara göre daha fazladır.

25- Havada bulunduğumuz irtifa arttıkça uyumakta daha fazla güçlük çekeriz. Bu durum özellikle 4 kilometre ve üzerindeki yüksekliklerde gözlemlenmiştir ve sebebi ise oksijen seviyelerindeki değişimdir.
Havacılık bilgisi :).

26-Parasomnia diye bir şey varmış… Parasomniler, genellikle çocukluk yaşlarında başlayan, erişkin yaşlarda azalarak kaybolan, nadiren erişkin yaşlarda da ortaya çıkabilen bir davranış bozukluğu olup; uyku ya da uykuya geçiş sırasında yapılan anormal hareket ve davranışlara sahip olan insanlar.

MIŞIL MIŞIL UYUMAK İSTİYORSANIZ

Yatmadan önce kafein, nikotin gibi uyarıcılardan uzak durun. Uykudan 2-3 saat önce yüksek proteinli bir atıştırmalık, 1 meyve yiyebilirsiniz. Bu yiyecekler uyku düzenleyici hormonların yakınımını arttırır. Ancak uyku ritmini bozduğu için tahıl ve şekerden uzak durun. Yağlı, kızarmış, baharatlı, sirkeli, karbonatlı yiyecek ve içeceklerden de kaçının.

Egzersiz iyi bir uyku kalitesi sağlar. 10 dakikalık kısa bir bisiklet ya da yürüyüş bile gece uykusu kalitesini belirgin bir ölçüde arttırır. Ancak yatağa gidiş döneminde yoğun egzersiz yapmayın.

Gün boyu doğal ışığa maruz kalın. Gece yatak odanız çok aydınlık olmasın.
Çarşaf ve nevresiminiz uygun, yastık ve yatağınız rahat olsun. Yatak odanız sıcak hatta ılık değil serin olmalı. Vücudu uykuya hazırlayan işaretlerden biri de çevre ısısının düşmesidir.

Elektrikli herhangi bir alet size 1 metreden daha fazla yaklaşmasın. Gürültülü alarmlar kullanmayın. Vücutta beklenti anksiyetesi yaratırlar.
Yatağınızı sadece uyumak için kullanın. Yatağa mümkün olduğunca erken gidin. Saat 23.00 en idealidir. Çünkü 23.00 ile 01.00 arası adrenal sistemimizin yenilenme zamanıdır. Bu sırada uykuda olsanız iyi olur. Safra kesesi de bu dönemde zehirleri vücuttan atar. Uyanıksanız zehirler karaciğere geri döner.

Yatak çorabı giyin. Ayaklar vücudun en çok üşüyen bölgesidir. Yatak çorabı giymek, gece uyanmalarını azaltır. Yatmadan önceki son 2 saat içinde dünyevi işlerinizi tamamen unutun.

Mümkün olduğu kadar az ilaç kullanın. İlaçların çoğu uyku düzenini etkiler.
1.Evre. Uykuya dalma evresidir.
2.Evre. Uykunun en uzun bölümüdür.
3.Evre. Uyku derinleşir.
4.Evre. Bu evrede beynin yaydığı delta dalgaları artar.
5.Evre. Rem uykusu

Belki de en uzun yazımı sonlandırırken şunları da eklemezsem hayatta uyuyamam 🙂 dercesine diyorum ki; uyku bedenimiz için değil beynimiz için çok önemli. Düzenli uyku olmadan sağlıklı ve kaliteli bir yaşam mümkün değil.
Herkese “iyi uykular” diliyorum.

SEVGİLERİMLE,

MERVE♥

 

KAYNAK

⇒https://www.sozcu.com.tr/hayatim/yasam-haberleri/iyi-uyku-uyumak-icin-16-altin-kural/
⇒https://nbeyin.com.tr/uyku-ve-beyin/
⇒https://onedio.com/haber/uyku-ile-alakali-ruyanizda-bile-goremeyeceginiz-ilginc-bilgi-711072

2 cevaplar
  1. Serap Katlan
    Serap Katlan says:

    Bu en uzun yazı en beğendiğim yazı oldu sanki. Hem çok bilgi veriyor hem de hoş bir mizahla keyiflendiriyor. Kalemine sağlık Merve’cim. Bu arada bir dönem ciddi karabasan sıkıntısı yaşamıştım. Kendi kendimi tedavi ettim desem inanır misin?

    Cevapla
  2. Serap Katlan
    Serap Katlan says:

    En uzun yazı en beğendiğim yazi oldu gibi. Çok teşekkürler. Karabasan olayı bir dönem çok canımi sıktı ana kendim çözmeyi başardım.

    Cevapla

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir